NIEUWSSELECTIE  
  KORTE BERICHTEN  
  RADIO & TELEVISIE  
  MEDIA  

HET EINDE VAN Mobutu als staatshoofd van Zaïre is nabij. Uitdager Kabila kwam dit weekeinde naar Pointe-Noire, niet om vrede te sluiten, zelfs niet om de overdracht te regelen, maar simpelweg om Mobutu's hoofd te eisen. De man moet weg en heeft geen voorwaarden meer te stellen, luidt Kabila's boodschap aan bemiddelaar Mandela en aan Clinton en Chirac op de achtergrond. De resterende afstand naar de hoofdstad Kinshasa is het enige obstakel dat de rebellen, zoals de internationale media hen nog steeds benoemen, hebben te overwinnen. Zaïres leger heeft als strijdmacht praktisch opgehouden te bestaan.

De grote vragen voor Zaïre hebben intussen weinig te maken met het hoe en wanneer van Mobutu's aftreden. Zij betreffen de periode daarna. Dan zal moeten blijken of Kabila over de organisatie beschikt om het landsbestuur weer op gang te brengen. Nu geven de mensen hem, tot in Kinshasa, het voordeel van de twijfel. Alles is beter dan Mobutu. Maar de regionale en tribale tegenstellingen, het weer op gang brengen van economische groei, het behartigen van een enigszins menselijk bestaan voor velen, het herstel van enige infrastructuur in de uitgestrektheid van Zaïre zijn vraagstukken die de thans aan Kabila betoonde goodwill ver overschaduwen.

DE GEDACHTE, inmiddels ook door Mobutu aangehangen, om eerst maar eens door een overgangsregering verkiezingen te laten houden lijkt dan ook veel op een wensdroom. Zaïre is eerder het schoolvoorbeeld van een geslaagde revolutie, ook al wordt dat etiket niet op de gebeurtenissen geplakt, vermoedelijk omdat er geen ideologie aan te pas komt. Kabila is geen rebel in de normale betekenis van het woord. Het militaire en propagandistische succes van de door lokaal wanbestuur uitgelokte tribale opstand in het oosten van het land heeft de voormalige maoïst tot de belangrijkste tegenspeler van het regime in het verre Kinshasa gemaakt. Nu zal hij moeten tonen of hij de reusachtige problemen de baas kan worden die dit land sinds de dekolonisatie teisteren.

Zaïres hoofdprobleem was intussen niet zijn uitgestrektheid. Het waren vooral zijn rijkdommen die het na het vertrek van de Belgische kolonisatoren een tijdlang speelbal hebben gemaakt van concurrerende internationale belangen. Zijn machtsinstinct heeft Mobutu in staat gesteld zijn rivalen, de een na de ander, uit te schakelen, een poos de samenhang van het land te bewaren en zijn beschermheren voor zijn persoonlijk belang te spannen. Eerst waren het de Amerikanen, later de Fransen die de dictator meenden te kunnen bespelen, maar die al gauw ontdekten vooral naar zijn pijpen te dansen. Nu strijden zij, nog niet al te openlijk, om de gunst van de nieuwe cliëntèle, daarbij gesecondeerd door een ambitieus Zuid-Afrika. Mobutu's halsstarrige weigering om de werkelijkheid onder ogen te zien, moet uit dit verleden worden verklaard.

DE INTERNATIONALE bemoeienis heeft de Zaïrezen tot dusver geen reden tot vreugde gegeven. Opnieuw ervaren zij die als een rem op wat zij zien als een onvermijdelijke sanering van hun kommervolle omstandigheden. Maar de internationale gemeenschap kan het bemiddelen niet laten. Voor het land belooft dat weinig goeds.