NIEUWSSELECTIE  
  KORT NIEUWS  
  RADIO & TELEVISIE  
  MEDIA  

Opnieuw rechtszaak Goudstikker

Door onze kunstredactie
AMSTERDAM, 2 FEBR. De Amerikaanse erven van de joodse kunsthandelaar Goudstikker zetten hun civiele procedure voort tegen de Staat der Nederlanden om 235 schilderijen terug te krijgen. Ze doen dit mede naar aanleiding van de excuses die premier Kok vrijdag maakte aan de joodse gemeenschap over 'tekortkomingen' in het naoorlogse rechtsherstel.

"Premier Kok en de commissie van Kemenade bevestigen wat wij al twee jaar zeggen", vindt de advocaat van de erven, mr. R. van Holthe tot Echten uit Amsterdam. Namens de erven eiste hij in 1998 de schilderijen uit de collectie Goudstikker terug, die in de oorlog waren gekocht door rijksmaarschalk Göring, nadat Jacques Goudstikker Nederland was ontvlucht. Hij kwam daarbij om het leven.

Op basis van de regels van het rechtsherstel is teruggave niet mogelijk, oordeelde vorig jaar op 16 december het gerechtshof in Den Haag. Weliswaar heeft de weduwe Goudstikker na de oorlog vergeefs geprobeerd de kostbare schilderijen, van onder meer Rubens, Steen en Cranach, terug te krijgen, maar ze heeft nooit formeel een claim bij de Raad voor Rechtsherstel ingediend. Dat had voor 1 juli 1950 moeten gebeuren. Omdat de weduwe 'welbewust en weloverwogen' had afgezien van zo'n claim, en in 1952 uiteindelijk een schikking trof, achtte het Hof het niet meer mogelijk de nieuwe claim te behandelen.

Dat was in overeenstemming met wat de toenmalige staatssecretaris van cultuur, A. Nuis, indertijd had geantwoord op de claim van de Amerikaanse erven Goudstikker.

Na analyse van het vonnis is de advocaat van de erven nu tot de conclusie gekomen dat de al in 1998 aanspannen civiele zaak bij de Haagse rechtbank voortgezet moet worden. "De hele hedendaagse situatie is bij de behandeling van het Hof buiten beschouwing gelaten. Hoe er nu wordt gedacht over rechtsherstel is niet getoetst. En de uitspraken van Kok, en de uitkomst van het onderzoek naar het rechtsherstel van de commissie-Van Kemenade, versterken die opvatting alleen maar. In het rapport van de commissie-Van Kemenade is ook het onderzoek naar geroofde kunst van de commissie-Ekkart opgenomen. Hij pleitte voor een 'ruimhartige' afhandeling van claims", zegt Van Holthe tot Echten.

De 235 kostbare schilderijen uit de collecie Goudstikker hangen nu in musea, ambassades en andere gebouwen van de Nederlandse overheid. Oorspronkelijk bestond de collectie Goudstikker uit 1100 schilderijen. Daarvan kwamen er na de oorlog ongeveer 300 terug. Een deel werd geveild, de rest nam de staat over, omdat de na-oorlogse instantie die zich met de teruggave van kunst bezig hield, de SNK, van mening was dat de verkoop van de schilderijen uit Goudstikkers kunsthandel aan Göring rechtmatig was geweest.

Zie ook:

Hiaten in onderzoek musea (1 februari 2000)
In musea 8 vondsten roofkunst (31 januari 2000)
Rusland: het ruilen van kunst kan beginnen (27 juli 1999)
Russisch hof bevestigt wet op oorlogskunst (20 juli 1999) Hiaten in onderzoek musea (1 februari 2000)
Voortzetting zaak Goudstikker (16 december 1997)
Joods Wereldcongres gaat erven Goudstikker helpen (16 december 1997)

( a d v e r t e n t i e s )