NIEUWSSELECTIE  
  KORT NIEUWS  
  RADIO & TELEVISIE  
  MEDIA  

De commissie-Dolman heeft advies uitgebracht over de besteding van 22, 5 miljoen gulden aan goud dat door de nazi's werd geroofd.

Door een onzer redacteuren

DEN HAAG, 7 JULI. Wel een biografie van vader en zoon Jaap en Ischa Meijer. Geen joodse soap-serie voor de tv. Wel een joods biografisch woordenboek voor de Bibliotheca Rosenthaliana. Geen Django Reinhardt- festival voor zigeunerorkesten.

De commissie-Dolman heeft gisteren advies uitgebracht over de besteding van de 22,5 miljoen gulden aan goud, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi's uit Nederland is geroofd en later werd teruggevonden. Het kabinet dat het advies inmiddels heeft overgenomen, heeft eerder beslist dat het geld besteed zal worden aan Nederlanders die slachtoffer zijn geworden van de poging van de nazi's om hen te vernietigen. Het geld is bedoeld voor de zorg aan deze slachtoffers, voor het instandhouden van de herinnering aan de doden en voor het hernieuwen van cultuurtradities.

Tot 1 maart van dit jaar konden organisaties van joden, die het leeuwendeel (95 procent) krijgen, en van homoseksuelen, Roma en Sinti en Jehova's getuigen voorstellen indienen voor projecten. Bij de commissie-Dolman zijn ongeveer 300 projectvoorstellen binnengekomen met een gezamenlijke waarde van 185 miljoen gulden. Daarvan zijn 122 voorstellen gehonoreerd, zij het dat zelden het hele gevraagde bedrag is toegezegd. De overige ideeën zijn verworpen, omdat ze te weinig waren uitgewerkt, te duur waren of te weinig zouden toevoegen.

Het joods biografisch woordenboek met biografieën van joden in de twintigste eeuw heeft de interesse gewekt van de commissie-Dolman, net als de biografieën over omgekomen artsen, over de componist Leo Smit en over de familie Meijer. Gehonoreerd zijn bijvoorbeeld ook een documenaire over het vrouwenorkest in Auschwitz, een speelfilm over Sinti en een documentaire over Alexander Katan, een slachtoffer van medische experimenten. Geld komt er ook voor de uitvoering van joodse muziek en voor het reconstrueren van boekencollecties die van historisch belang zijn voor de homogemeenschap. Dolman is ook bijzonder gecharmeerd van een website voor de joodse gemeenschap.

De subsidie van 750.000 gulden voor de websiste is een van de grootste die is toegekend. Andere toppers zijn de 800.000 gulden voor het Nieuw Israelietisch Weekblad (NIW), het lesmateriaal en de lerarenopleding voor het verbond van liberaal-religieuze joden (1,2 miljoen) en de bijna 1,1 miljoen voor de restauratie van de 240 begraafplaatsen van het Nederlands Israelitisch Kerkgenootschap (NIK). Van de 22,5 miljoen gulden is in totaal het meeste besteed aan cultuur en onderwijs (5 miljoen), gevolgd door zorg (4 miljoen), musea (2,7 miljoen) en bibiotheken (2,4 miljoen). Films 1,1 miljoen en gedenktekens (een half miljoen) scoren laag.

Die lage score hangt voor een deel samen met de kwaliteit van de aanvragen, zo valt te lezen in het advies. Bij de film is "opvallend het grote aantal aanvragen dat weinig of niets met de sjoa te maken heeft", zoals het afgewezen tv-portret van Ischa Meijer. Bij de gedenktekens speelt mee dat er al veel monumenten zijn, terwijl "veel ideeën voor het oprichten van monumenten getuigden van grote betrokkenheid of creativiteit, maar nog te weinig waren voorbereid". Dat geldt bijvoorbeeld voor een joods kindermonument en een dubbelmonument op de grens Nederland-Duitsland.

( a d v e r t e n t i e s )