NIEUWSSELECTIE  
  KORT NIEUWS  
  RADIO & TELEVISIE  
  MEDIA  

S e l e c t i e

Maarten Huygen
In een smal Frans straatje zag ik iets wat in geïndividualiseerd Nederland nauwelijks meer voorkomt: een straatruzie, een opstootje. Ik bedoel niet zo een waar knipmessen worden getrokken maar een lange, luide discussie voor de hele buurt hoorbaar. Ramen gingen open, hoofden kwamen naar buiten. Een jonge man werd publiekelijk uitgekafferd door zijn vriendin en haar moeder. De aanwezigheid van publiek vergroot de voldoening van het schelden. De toeschouwers worden als getuigen aangeroepen. Op gegeven moment houdt het op en gaan de partijen huns weegs. De volgende dag zie je ze samen aan de pastis.

Gedramatiseerde straatruzies zie je bij Jerry Springer, elke avond. Mensen zetten het aan als gezelschap om de stilte thuis te verdrijven. Televisie wordt steeds meer een gewoon huishoudelijk apparaat. Je hoeft niet meer te wachten tot het buiten gebeurt maar zet gewoon de knop aan van de mensenmixer. Over tien jaar, als internet verder is voortgeschreden, zal de kijker kunnen kiezen op een menukaart. Wat wilt u voor vermaak vanavond? Een opera, een parende leeuw, twee dikke dragonder-vrouwen die vechten om een iel vriendje of een moeder die maar niet van de vrijer van haar dochter kan afblijven?

Jerry Springer biedt een dagelijkse tentoonstelling van de maatschappelijke ingewanden. Het heeft iets middeleeuws, dat kijven. Het is een volksgericht, een verzet tegen de steriele smile van het scherm. Er zijn vulgair seksuele toespelingen: "Jij krijgt hem niet omhoog". Een man trekt zijn broek uit en toont zijn achterste aan het joelende publiek. Voor de televisiekijkers wordt het bloot bedekt. De deelnemers komen van de straat, tenminste ik schat hen in de laagste inkomensgroepen, minder buitenissig dan de perverse burgers en buitenlui van Menno Büch. Het gaat meestal om doorsnee familie- en liefdeskwesties. Bijna alle vrouwen zijn te dik. Ze lopen dreigend op elkaar af maar raken elkaar zelden: hou me vast of ik bega een ongeluk. De deelnemers rekenen op de kleerkasten die op het toneel springen om hen uit elkaar te houden. Ik heb nooit gewonden zien vallen. Springer ontwijkt vragen over de echtheid van zijn programma. Zijn gasten komen behoorlijk opgefokt naar binnen en barsten meteen los. De regie moet hen van te voren hebben opgepompt. Zouden zijn gasten er geld mee verdienen? Ze melden zich waarschijnlijk vrijwillig aan om hun ruzie voor het publiek uit te vergroten. Dat lukt niet altijd. Er vallen na al dat schelden wel eens stiltes. Gisteren zag ik dat, bij I want to break you up, over familieleden die elkaars partners niet zien zitten. Springer moest de leegten met nieuwe vragen opvullen. "Als zij zegt dat ze van hem houdt, hoe kun jij dat dan tegenhouden? Ze is toch volwassen? Ze mag toch haar eigen keuzes maken?" Of: "Vertel jij nou eens waarom je dan niet gaat trouwen". Hij sluit af met een preekje maar waarschijnlijk zijn de meeste kijkers dan al weg. Daar ging het hen niet om. Een enkele keer is het goed. Eergisternacht was er een aflevering over de executie van een moordenaar in Arkansas. Daarin werd niet alleen de opluchting getoond van de familie van zijn slachtoffers maar ook het verdriet van de ouders en zus van de geëxecuteerde. Wat had de executie opgelost, behalve de voldoening van de wraak?

Springer wordt vaak beschuldigd van opruiïng tot geweld. Ik geloof het niet. Na twee massamoorden op Amerikaanse middelbare scholen heeft de gemeenteraad van Chicago, waar hij zijn programma's maakt, hem verhoord. Zo kwamen de gemeenteraadsleden ook eens in de aandacht. Springer schijnt het eventjes kalmer aan te doen. Maar die halve uithalen in zijn programma's hebben niets te maken met het neermaaien van scholieren. De door Veronica vertoonde film Deathwish 3 vorige week, waarin acteur Charles Bronson op zijn eentje hele jeugdbenden neermaaide, komt dichter in de buurt van echte massamoorden. De bendeleden werden gezien als ongedierte en Bronson was een soort Rentakil-agent die hen als kakkerlakken verdelgde. Dergelijk cultuurpessimisme vind ik gevaarlijker dan een straatruzie.