NIEUWSSELECTIE  
  KORT NIEUWS  
  RADIO & TELEVISIE  
  MEDIA  

De hele krant op NRC's Webeditie voor het buitenland
(open tot 20 juli)

S c h a k e l s

---

Dossier Verkiezingen Israel

---

DE BUITENWERELD heeft zeer hoopvol gereageerd op het aantreden van de regering van premier Ehud Barak in Israel. De reacties zijn alleen al zo hoopvol omdat Barak niet Netanyahu is, de premier die naar buiten toe vooral naam heeft gegeven aan een periode van obstructie in het vredesproces. Maar er is daadwerkelijk reden voor voorzichtig optimisme; de voortekenen zijn niet ongunstig.

Barak heeft ongeveer een jaar de tijd om een definitieve vredesregeling met Syrië en de Palestijnen goed in de steigers te zetten. Daarna zijn van president Clinton, die dan aan het einde van zijn tweede en laatste ambtstermijn raakt, nauwelijks meer effectieve bijdragen aan het vredesproces te verwachten. En zonder krachtige Amerikaanse bemoeienis zijn doorbraken op deze fronten illusoir: daarvoor staan bij alle partijen te grote belangen op het spel. Het gaat immers om zaken als - in willekeurige volgorde - de teruggave van de Hoogvlakte van Golan, terugtrekking van de Israelische troepen uit Zuid-Libanon, de kwestie- Jeruzalem, de ontmanteling van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, enz. enz.

Vrede in een jaar, dat is een bijna onmogelijke opgave. Maar Barak heeft, in tegenstelling tot zijn voorganger, in zijn verkiezingscampagne en na zijn verkiezing onomwonden ingezet op vrede. Barak wil geschiedenis maken. "Hiervandaan en vandaag doe ik een beroep op alle leiders van de regio om hun handen uit te strekken naar onze uitgestrekte handen en een vrede van de dapperen te smeden", zo presenteerde hij gisteren zijn bewind in het parlement.

ER ZIJN MEER gunstige factoren. De (ultra)rechtse oppositie is vergruisd, en de Likudpartij is onderling vechtend en verzwakt uit de verkiezingen tevoorschijn gekomen. De partijen in Baraks zeer heterogene coalitie zijn het nergens méér over eens dan over vrede. Het geweten van de kleine minderheid van tegenstanders van territoriale concessies zal worden gesust met referenda. Generaal b.d. Ehud Barak wist toen hij in zijn campagne beloofde de burgers over vredesregelingen te zullen raadplegen, dat het Israelische volk van hem, havik op veiligheidsgebied, de zware concessies zal aanvaarden die voor vrede moeten worden gedaan. Het volk heeft zich bovendien, óók onder Netanyahu, al jaren in peilingen voor vrede uitgesproken.

Een ander goed teken is de wel zeer opmerkelijke warmte waarmee de Syrische president Hafez al-Assad het aan de macht komen van Barak heeft begroet. Gisteren opnieuw prees Assad vanuit Moskou Baraks aantreden als kans "voor constructieve inspanningen naar een alomvattende en rechtvaardige vrede in de regio". Opmerkelijk - want Assad staat niet bekend als een man die graag Israeliërs prijst.

EERST VREDE en dan de rest. Dat betekent dat Israels grote binnenlandse probleem, de groeiende kloof tussen de ultrareligieuze en de seculiere joden, voorlopig niet of nauwelijks zal worden aangepakt. Het is ook niet goed te zien hoe van déze coalitie daarvoor een oplossing kan worden verwacht. Is de coalitie het relatief eens over vrede, op dit punt heeft Barak het lam (de fundamentalistisch-seculiere Burgerrechtenpartij) en de wolf (de ultraorthodoxe Shaspartij) bijeengebracht. Het beste dat ervan kan worden gezegd is dat Shas, hoewel zij in de verkiezingen heeft gewonnen, toch niet sterk genoeg is om de coalitiepartners te chanteren, zoals in eerdere regeringen het geval was. Voor het overige zal Barak zonder twijfel hopen dat grote crises, zoals onlangs over rechterlijke uitspraken die de ultraorthodoxen krenkten, uitblijven.

Zie ook:
Barak roept op tot vrede 'der dapperen'
(7 juli 1999)

( a d v e r t e n t i e s )